جمع آوری اسکناس، به عنوان يك سرگرمي سودآور، از ابتداي قرن بيستم و همزمان با همه گير شدن تبادل اسكناس آغاز شد. پرداختن به اين سرگرمي، جدا از مفرح بودن، به زمان و نقدينگي كافي نياز دارد. در اينصورت فرد مي تواند مطمئن باشد مجموعه اي كه گردآوري كرده در سالهاي بعد ارزش و اعتبار بسيار بالايي پيدا مي كند.

     در اين يادداشت، هدف ما بيشتر چگونگي پرداختن به مقوله جمع آوري اسكناسهاي ايراني است كه قواعد خاص خود را دارد و با جمع آوري اسكناس در ديگر كشورها تفاوتهاي فاحشي دارد.

     در كشورهاي مختلف، فرد با توجه به بودجه، وقت و نظر خود به جمع آوري اسكناس در رده هاي مختلف كيفيتي مي پردازد و لزوماً ممكن است همه اسكناسهاي آلبوم وي نو و بانكي نباشد. البته كلكسيونرهاي حرفه اي نو بودن اسكناس را شرط ضروري جمع آْوري در همه دنيا مي دانند.

    مسئله ديگر اينكه، اكثر كلكسيونرها، به داشتن يك برگ از هر اسكناس اكتفا مي كنند و تعداد كمتري نيز از هر رقم، ۲ برگ اسكناس جمع مي كنند؛ اما حتماً مي دانيد كه در ايران داشتن يك برگ يا حتي دو برگ اسكناس با شماره هاي متفاوت كافي نيست و مجموعه اي ارزشمند است كه كليه اسكناسهاي آن (حداقل از دوره قاجار به بعد) به صورت جفت (شماره سريال پشت سرهم) و كاملاً نو وبانكي باشند.

    لذا اگر تازگي به جمع عاشقان آلبوم اسكناس پيوسته ايد، حتماً هر چه مي خريد، جفت باشد؛ ولو اينكه پول زيادي را صرف خريد يك جفت اسكناس نماييد. چون اين يك جفت، ممكن است سال آينده ۳ تا ۴ برابر افزايش قيمت داشته باشد ولي ۳ يا ۴ اسكناس تكي كه با معادل آن پول مي توانستيد بخريد، نــــــــه !!

   در اينجا لازم است، براي آشنايي با نحوه رده بندي كيفي اسكناسها، به مشهور ترين رده بندي كه توسط "انجمن بين المللي اسكناس" يا Internationa Bank Note Society (IBNS) e ابداع و اعلام شده؛ اشاره نماييم:

1- نو و بانكي Uncirculated - UNC

2- تقريباً بانكي با خميدگي مختصر، بدون شكستگي در كاغذ اسكناس About Uncirculated - AUNC

3- بسيار عالي - بدون شكستگي كلي در كاغذ و گوشه ها كاملاً سالم Extremley Fine - XF

4- خيلي خوب، با مختصر چين وخم، تميز و گوشه ها حالت تيز خود را در نگاه كلي حفظ كرده اند. Very Fine - VF

5- خوب، قابل قبول، با مختصر پارگي، گوشه ها كمي گرد، قابل شستشو و تميز شدن Fine - F

6- اسكناس از لحاظ ظاهري كامل و بدون كسري - چروكيده و داراي خم Good - G

7- اسكناس كهنه، پاره و چسب خورده، بدون كسري (فقط براي اسكناسهاي خيلي گران يا ناياب) Poor - P